X
تبلیغات
آچاچی - تقسیمات کشوری میانه نیازمند اصلاحات اساسی

آچاچی

Achachi

تقسیمات کشوری میانه نیازمند اصلاحات اساسی

ضمن عرض تسلیت به مناسبت زلزله منطقه ارسباران و از دست رفتن جمعی از هموطنان و آرزوی قبولی طاعات و عبادات همشهریان.

 

شهرستان میانه با وسعتی معادل 5/5577 کیلومتر مربع دارای چهار بخش و هفده دهستان و چهارصدو سه آبادی و چهار شهر می باشد علیرغم اینکه میانه وسیعترین شهرستان آذربایجان شرقی است ولی طبق سرشماری سال 85 از نظر جمعیت در رتبه چهارم استان قرار دارد.

میانه در اولین سرشماری سال 1335 – 139000 نفر در سال 1345 – 175000 نفر در سال 1355 – 218000 نفر در سال 1365 – 231000 نفر در سال 1375 – 208000 نفر در سال 1385 – 187000 نفر جمعیت داشته است(نتایج سرشماری سال 90 در سطح پایین تر از استان هنوز منتشر نشده است) اعداد و ارقام فوق نشان از رشد منفی جمعیت در شهرستان میانه بعد از سال 1365 دارد. با توجه به اینکه طبق سرشماری سال 1385 استان آذربایجان شرقی به عنوان مهاجر فرست ترین استان ایران معرفی شده است بررسی جمعیت شهرستانهای مختلف این استان نشان می دهد که بیشترین رشد منفی جمعیت آذربایجان شرقی مربوط به مناطق جنوبشرقی آن یعنی شهرستانهای میانه،هشترود و چاراویماق و پس از آن مناطق شرقی و شمالشرقی استان یعنی شهرستانهای سراب،بستان آباد و هریس می باشد ولی مناطق جنوبی استان یعنی مراغه، بناب ،ملکان و مناطق غربی و شمالغربی استان یعنی شبستر و مرند نسبت به سایر مناطق از رشد جمعیت مطلوبی برخوردار بوده اند و سایر مناطق استان یعنی اهر،ورزقان،جلفا و غیره تقریبا جمعیت سالهای گذشته خود را حفظ کرده اند.

بررسی وضعیت طرحهای عمرانی شهرستان میانه نشان می دهد علیرغم اینکه طرحهای صنعتی، کشاورزی و راهسازی و راه آهن ، مثل کارخانه فولاد آذربایجان، سدهای کوچک و بزرگ متعدد ، جاده های میاندوآب میانه و میانه فیروز آباد، راه آهن میانه تبریز و میانه اردبیل اجرا شده و یا در حال اجرا می باشد همچنین با وجود اینکه شهرستان میانه چندین سال است که در میان شهرستانهای استان بعد از تبریز بیشترین اعتبارات را به خود اختصاص می دهد ولی باز هم سیر نزولی جمعیت این شهرستان با شدت بیشتری ادامه دارد بطوریکه با استناد به سرشماری سال 1385 از مجموع 403 آبادی شهرستان میانه 342 روستا دارای سکنه و بقیه خالی از سکنه می باشد.

با این اوصاف به نظر می رسد که بیشتر مشکلات منطقه ریشه در تقسیمات کشوری نامناسب شهرستان داشته باشد.

لذا پیشنهاد می شود کمیته ای متشکل از کارشناسان تقسیمات کشوری وزارت کشور و استانداری آذربایجان شرقی، فرماندار میانه، بخشداران تابعه و نمایندگان میانه در مجلس تشکیل  و اصلاحات اساسی  در راستای ارتقای واحدهای تقسیماتی میانه انجام پذیرد.

به همین منظور پیشنهاد می کنم در صورت تشکیل کمیته مزبور موارد ذیل بررسی و جهت تصویب به مراجع ذیربط ارائه شود.

الف- فرمانداری ویژه میانه: با عنایت به مصوبه مورخ 03/05/1386 هیات وزیران، شاخصهای لازم جهت دایر نمودن فرمانداری ویژه بشرح زیر می باشد

1- جمعیت شهرستان 250 هزار نفر

2-جمعیت مرکز شهرستان 125 هزار نفر

3- فاصله از مرکز استان 125 کیلومتر

شهرستان میانه تنها بند3 از شاخصهای سه گانه  فوق را دارا می باشد

با امعان نظر در مصوبات هیات دولت و بررسی جمعیت شهرستانهای  ویژه مشخص می شود از زمان تصویبنامه فوق تا کنون تعدادی شهرستان که مانند میانه تنها یک مورد از بندهای فوق را دارا بوده اند صاحب فرمانداری ویژه شده اند یکی از آنها شهرستان تنکابن در استان مازندران می باشد که در سال1389 به فرمانداری ویژه ارتقا یافت.

برای روشن تر شدن موضوع ، دو شهرستان تنکابن و میانه را  از لحاظ نزدیکی به نصاب شاخصهای فوق بصورت اجمالی مقایسه  می کنم.

 

 

فاصله از مرکز استان

جمعیت مرکز شهرستان

جمعیت شهرستان

نام شهرستان

225 کیلومتر

43128

147839

تنکابن

170 کیلومتر

87385

187870

میانه

با توجه به جدول فوق در بند 1 ضمن اینکه هم تنکابن وهم میانه  نصاب جمعیتی لازم را ندارند جمعیت شهرستان تنکابن 40000 نفرکمتر از شهرستان میانه است.(البته در سایت مرکز آمار طبق سرشماری 85 شهرستان تنکابن دارای193428 نفر جمعیت بود که یک سال قبل از تاسیس فرمانداری ویژه تنکابن ، بخش عباس آباد از توابع تنکابن با45589 نفر در سال 1388 از تنکابن جدا شد و به شهرستان ارتقا یافت)

در بند 2 نیز هیچکدام از شهرهای فوق نصاب لازم را ندارند  ولی جمعیت میانه 44000 نفر بیشتر از تنکابن است.

در بند 3 با اینکه فاصله  تنکابن از مرکز استان نسبت به میانه بیشتر است ولی کل مسیر تنکابن  تا ساری بزرگراه و بصورت 4 باند می باشد  اما جاده باریک و پر پیچ و خم میانه تبریز محل تردد روزانه هزاران دستگاه تریلی و کامیون است که به گفته مسئولان استان، محور میانه بستان آباد بحرانی ترین و خطرناک ترین جاده استان می باشد نشان می دهد که استحقاق تاسیس فرمانداری ویژه میانه از شهرستانهای  ویژه دیگر بیشتر است.

ب- تاسیس فرمانداری ترکمانچای: بخش ترکمانچای یکی از بخشهای قدیمی استان در فاصله 55 کیلومتری مرکز شهرستان(میانه) و 140 کیلومتری مرکز استان( تبریز)واقع است که با وجود درخواستهای مکرر اهالی آن به شهرستان ارتقا نیافته است.

این بخش در گذشته از جمعیت و وسعت زیادی برخوردار بود بطوریکه 123 روستای دارای سکنه داشت  با توجه به اینکه مدیریت 123 روستا با بیش از 80000 نفر جمعیت توسط یک بخشداری و تعدادی اداره  یا نمایندگی اداره در سطح بخش کار دشواری بود بجای اینکه مسئولان و نمایندگان میانه ، شهرستان شدن این بخش را پیگیری کنند قسمت وسیعی از این بخش را در قالب دو دهستان اوچ تپه شرقی(پورسوخلو) و تیرچایی(ایشلق) از ترکمانچای منتزع و به بخش مرکزی میانه و بخش کندوان الحاق نمودند. شاید با این کار رفت و آمد ساکنان این روستاها اندکی سهولت یافت ولی به لحاظ اینکه همه بخشهای میانه دارای تعداد زیادی روستا هستند هر قدر هم انتزاع و الحاق انجام شود با تعدادی نمایندگی اداره و یا اداراتی که سطح سازمانی پایینی(سطح بخش) دارند و از بودجه و امکانات و نیروی انسانی کمتری برخوردار هستند نمی توان خدمات مطلوبی به روستاهای تابعه ارائه داد.

عدم تقسیم میانه به دو یا چند شهرستان و به تبع آن عدم تاسیس بخشهای جدید در آن باعث شده است که این شهرستان وسیع ترین شهرستان استان بشود  از طرف دیگر تعداد بسیار زیاد روستاهای تابعه آن ، امر خدمات دهی را برای ادارات مختلف شهرستان دشوار نموده است بطوریکه برخی از اداراتی که شعبه ای در بخشهای تابعه ندارند موظف به ارائه خدمات به 342 روستای مسکون هستند این در حالی است که شهرستانی مانند مراغه که در طول 25 سال گذشته به چهار شهرستان تقسیم شده است و در هر شهرستان جدید ادارات مختلف تاسیس و یا سطح سازمانی ادارات موجود به سطح شهرستان ارتقا یافته است به لحاظ وسعت کم و تعداد روستاهای اندک خدمات رسانی مطلوب تر و راحت تری انجام می دهند .

مثلا شهرستان بناب دارای 29 روستا می باشد پر واضح است خدمات دهی به 29 روستا بسیار راحت تر و با کیفیت مطلوب تری نسبت به 342 روستا انجام می شود به همین جهت روستاهای شهرستان بناب هر روز آبادتر و بزرگتر ولی روستاهای میانه هر روز بیشتر از دیروز کوچکتر و خراب تر و در نهایت خالی از سکنه می شوند.

بخش ترکمانچای دارای 25281 نفر جمعیت می باشد در صورتی که بخشهای متعددی با جمعیت کمتر از آن به شهرستان ارتقا یافته اند از جمله شهرستان نیر در استان اردبیل با 22320 نفر

شهرستان بهاباد در استان یزد با 14577 نفر

شهرستان سرعین در استان اردبیل با 17197 نفر

شهرستان خور و بیابانک در استان اصفهان با 17488 نفر

ج- تاسیس بخشداری قافلانکوه:  بخش مرکزی شهرستان میانه با 2170 کیلومترمربع مساحت و 126668 نفر جمعیت از هفت دهستان و بیش از 130 روستای دارای سکنه تشکیل شده است. وسعت، جمعیت و تعداد روستاهای بخش مرکزی میانه از بسیاری از شهرستانهای استان آذربایجان شرقی بیشتر است لذا مدیریت این منطقه توسط یک بخشداری مشکلات فراوانی داشته و برای مردم قانع کننده نمی باشد. در نتیجه تقسیم بخش مرکزی میانه به دو قسمت و تاسیس بخش جدیدی در این منطقه ضروری می باشد بنا بر این در ذیل جمعیت دهستانها و مراکز آنها و تعداد روستاهای هر دهستان آورده می شود تا به بررسی بهتر موضوع کمک کند.

ردیف

نام دهستان

جمعیت دهستان

مرکز دهستان

جمعیت مرکز دهستان

1-

قافلانکوه غربی

12166 نفر

آچاچی

3777 نفر

2-

گرمه جنوبی

8205 نفر

گوندوغدو

1356 نفر

3-

کوله بوز شرقی

5825 نفر

کنگاور

383 نفر

4-

کوله بوز غربی

5121 نفر

باشماق

988 نفر

5-

قزل اوزن

2958 نفر

قویجاق

248 نفر

6-

اوچ تپه شرقی

2636 نفر

پورسوقلو

307 نفر

7-

شیخ در آباد

2372 نفر

شیخ در آباد

2154 نفر

همانگونه که ملاحظه می شود دهستان قافلانکوه غربی با 12166 نفر جمعیت پر جمعیت ترین دهستان و مرکز آن یعنی روستای آچاچی با 1020 خانوار و 3777 نفر جمعیت، بزرگترین روستای شهرستان میانه محسوب می شود. به عبارتی دیگر نزدیک به ده درصد از جمعیت 39283 نفری روستاهای بخش مرکزی در روستای آچاچی ساکن هستند. با این اوصاف و با توجه به همجواری دهستانهای قافلانکوه غربی ، گرمه جنوبی و قزل اوزن و سکونت نزدیک به دوسوم جمعیت روستاهای بخش مرکزی در این سه دهستان و واقع شدن روستای آچاچی بر سر راه ترانزیتی میانه – زنجان که اهالی دهستانهای فوق برای دسترسی به بازار و مراکز تجاری مرکز شهرستان (میانه) و مناطق مرکزی کشور (زنجان_ کرج و تهران ) بالاجبار باید از وسط آچاچی عبور کنند، تشکیل بخش جدیدی با نام قافلانکوه متشکل از دهستانهای قافلانکوه غربی ، قزل اوزن و گرمه جنوبی ، با مرکزیت آچاچی ضروری می باشد.

به لحاظ واقع شدن آچاچی در شاهراه ارتباطی ایران – اروپا و نزدیکی به راه آهن تهران – تبریز ، همسایگی با شهر میانه، همجواری با رودخانه بزرگ قزل اوزن و پس ازآبگیری سد شهریار(استور) واقع شدن در ساحل دریاچه سد، پتانسیل و ظرفیت سرمایه گذاری فراوانی در زمینه صنایع و غیره دارد. فلذا از مسولان و نمایندگان مردم میانه در مجلس تقاضا می شود ضمن فراهم نمودن مقدمات مساله فوق ، پیگیری های لازم را جهت تاسیس بخش قافلانکوه با مرکزیت آچاچی انجام دهند.

د- تاسیس شهرداری آچاچی:

با توجه به اینکه این روستا یکی از مراکز اصلی جذب جمعیت در منطقه و مهاجرپذیرترین روستای شهرستان می باشد بطوریکه سکنه 500 خانواری آچاچی در سال 1355 به 1020 خانوار در سال 1385 رسیده است.

پرواضح است روستایی با بیش از هزار خانوار و نزدیک به چهار هزار نفر جمعیت ، در منطقه ای که شدیدا از مهاجر فرستی رنج می برد باید مورد توجه مسئولان ذیربط قرار گیرد. ولی علیرغم درخواستهای مکرر کتبی و شفاهی اهالی این روستا و با وجود تبدیل روستاهای کم جمعیت تر از آچاچی به شهر ، آچاچی همچنان روستا محسوب و توسط دهیاری اداره می شود و همین مساله موجب بروز مشکلات و معضلات فراوانی گردیده که ساکنان این روستا را گریبانگیر خود کرده است که تاسیس شهرداری آچاچی رفع بیشتر مشکلات فوق را در پی خواهد داشت.

با عنایت به قانون اصلاح قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب04/12/1389 که نصاب حداقل جمعیت برای تبدیل شدن روستا به شهر را به 3500 نفر تقلیل داده است ، روستای آچاچی با 3777 نفر جمعیت واجد شرایط مصوبه فوق می باشد.

منابع:

1-     نائبی، محمد صادق، کتاب شهرستان میانه،انتشارات جهان جام جم، تهران،1384

2-     طاهری، سید رحیم، جغرافیای شهرستان میانه، ناشر چاپ سپید، میانه،1364

3-     مهداد،قاسم،شهرستان میانه دروازه آذربایجان، چاپخانه خورشید،تبریز،1359

4-     درگاه ملی آمار ایران http://amar.org.ir/

5-     پورتال وزارت کشورhttp://www.moi.ir/portal/Home/Default.aspx?CategoryID=Home

6-     پایگاه اطلاع رسانی دولتhttp://dolat.ir/

7-     وبسایت استانداری مازندرانhttp://www.ostan-mz.ir

8-     وبسایت مرکز مدیریت راههای کشورhttp://iran141.ir/main.aspx

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و پنجم مرداد 1391ساعت 14:56  توسط سعید صادقیان  |